Kalendarz szczepień 2026 - obowiązkowe szczepienia dzieci wiek po wieku
Kalendarz szczepień obowiązkowych dzieci w Polsce na 2026 rok: pełna tabela wiek po wieku, nowość 2026 czyli bezpłatna szczepionka 6w1, różnica między szczepieniami obowiązkowymi a zalecanymi, preparaty skojarzone i co robić po szczepieniu. Na podstawie Programu Szczepień Ochronnych na 2026 rok.
Kalendarz szczepień na 2026 rok określa Program Szczepień Ochronnych, ogłoszony komunikatem Głównego Inspektora Sanitarnego z 31 października 2025 roku. Najważniejsza nowość tego roku to bezpłatna szczepionka 6w1 dla niemowląt, która ogranicza liczbę wkłuć. Ten artykuł przedstawia pełny harmonogram szczepień obowiązkowych wiek po wieku, tłumaczy różnicę między szczepieniami obowiązkowymi a zalecanymi i podpowiada, co robić po szczepieniu.
Harmonogram szczepień obowiązkowych 2026 - tabela wiek po wieku
Poniższa tabela to schemat szczepień obowiązkowych (bezpłatnych) według Programu Szczepień Ochronnych na 2026 rok. Konkretne terminy w obrębie podanych przedziałów ustala lekarz podczas wizyt.
| Wiek | Przeciw czemu | Dawka |
|---|---|---|
| W ciągu 24 h po urodzeniu | Gruźlica (BCG) | jedyna dawka |
| W ciągu 24 h po urodzeniu | WZW typu B | 1. dawka |
| 2. miesiąc | WZW typu B | 2. dawka |
| 2. miesiąc | Błonica, tężec, krztusiec (DTP) | 1. dawka |
| 2. miesiąc | Haemophilus influenzae typu b (Hib) | 1. dawka |
| 2. miesiąc | Pneumokoki (PCV) | 1. dawka |
| 2. miesiąc | Rotawirusy | 1. dawka |
| 3.-4. miesiąc | Polio (IPV) | 1. dawka |
| 3.-4. miesiąc | Błonica, tężec, krztusiec (DTP) | 2. dawka |
| 3.-4. miesiąc | Haemophilus influenzae typu b (Hib) | 2. dawka |
| 3.-4. miesiąc | Pneumokoki (PCV) | 2. dawka |
| 3.-4. miesiąc | Rotawirusy | kolejna dawka |
| 5.-6. miesiąc | Błonica, tężec, krztusiec (DTP) | 3. dawka |
| 5.-6. miesiąc | Haemophilus influenzae typu b (Hib) | 3. dawka |
| 5.-6. miesiąc | Polio (IPV) | 2. dawka |
| 5.-6. miesiąc | Rotawirusy | ostatnia dawka schematu |
| 7. miesiąc | WZW typu B | 3. dawka |
| 13.-15. miesiąc | Odra, świnka, różyczka (MMR) | 1. dawka |
| 13.-15. miesiąc | Pneumokoki (PCV) | 3. dawka |
| 16.-18. miesiąc | Błonica, tężec, krztusiec (DTP) | 4. dawka |
| 16.-18. miesiąc | Haemophilus influenzae typu b (Hib) | 4. dawka |
| 16.-18. miesiąc | Polio (IPV) | 3. dawka |
| 6. rok życia | Błonica, tężec, krztusiec (DTaP) | dawka przypominająca |
| 6. rok życia | Polio (IPV) | dawka przypominająca |
| 6. rok życia | Odra, świnka, różyczka (MMR) | 2. dawka |
| 14. rok życia | Błonica, tężec, krztusiec (Tdap) | dawka przypominająca |
| 19. rok życia | Błonica, tężec (Td) | dawka przypominająca |
Liczba dawek przeciw rotawirusom zależy od użytego preparatu (schemat dwu- lub trzydawkowy) i mieści się w pierwszym półroczu życia. Schemat szczepień u wcześniaków oraz u dzieci z grup ryzyka lekarz dostosowuje indywidualnie.
Co zmieniło się w 2026 roku - bezpłatna 6w1
Kluczowa zmiana Programu Szczepień Ochronnych na 2026 rok to wprowadzenie bezpłatnej szczepionki wysokoskojarzonej 6w1 (DTaP-IPV-Hib-WZW B) jako standardowego wariantu kalendarza dla niemowląt. Jak podaje Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH, preparat ten pozwala ograniczyć liczbę wkłuć u dziecka w pierwszym i drugim roku życia. Zamiast kilku osobnych zastrzyków podczas jednej wizyty dziecko dostaje jeden.
PSO 2026 dopuszcza realizację kalendarza w jednym z wariantów: preparatem 6w1, preparatem 5w1 (bez składnika WZW B, który podaje się osobno) albo szczepionkami pojedynczymi i niżej skojarzonymi. Wybór wariantu to decyzja podejmowana z lekarzem. Niezależnie od wariantu pierwszą dawkę przeciw WZW typu B podaje się w pierwszej dobie życia.
Preparaty skojarzone - co kryje się pod 6w1, 5w1 i kolejnymi
| Preparat | Chroni przed | Przykłady (rynek PL) |
|---|---|---|
| 6w1 | błonica, tężec, krztusiec, polio, Hib, WZW B | Infanrix Hexa, Hexacima, Vaxelis |
| 5w1 | błonica, tężec, krztusiec, polio, Hib (bez WZW B) | Infanrix-IPV+Hib, Pentaxim |
| Tdap (14. r.ż.) | błonica, tężec, krztusiec (dawki obniżone) | Boostrix, Adacel |
| Td (19. r.ż.) | błonica, tężec | - |
Składnik krztuśca w nowoczesnych preparatach jest bezkomórkowy (oznaczenie aP / aP w skrótach typu DTaP), czyli zwykle lepiej tolerowany. W 6. roku życia i u starszych dzieci stosuje się już wyłącznie krztusiec bezkomórkowy, a od 19. roku życia dawka przypominająca nie zawiera już składnika krztuśca.
Szczepienia obowiązkowe a zalecane
To częste źródło nieporozumień, dlatego warto rozdzielić dwie grupy:
- Obowiązkowe (bezpłatne) - finansowane z budżetu państwa, powszechne dla wszystkich dzieci. To trzon kalendarza opisany w tabeli wyżej.
- Zalecane - poza powszechnym obowiązkiem, co do zasady płatne lub objęte osobnymi programami refundacji i bezpłatności.
Do szczepień zalecanych dla dzieci należą między innymi:
- Meningokoki (typu B oraz ACWY) - przeciw bakteryjnym zakażeniom inwazyjnym,
- Ospa wietrzna - poza grupami ryzyka, w których jest obowiązkowa i bezpłatna,
- Grypa - od ukończenia 6. miesiąca życia,
- COVID-19 - od ukończenia 6. miesiąca życia,
- Kleszczowe zapalenie mózgu oraz WZW typu A.
Osobnym, powszechnym i bezpłatnym programem objęte jest szczepienie przeciw HPV dla nastolatków - dziewcząt i chłopców po ukończeniu 9. roku życia do ukończenia 14. roku życia.
Co po szczepieniu - odczyny i kiedy reagować
Po szczepieniu często pojawiają się łagodne, przemijające odczyny. To znak, że układ odpornościowy pracuje.
- Zaczerwienienie, obrzęk i ból w miejscu wkłucia,
- Stan podgorączkowy lub gorączka,
- Rozdrażnienie, senność, mniejszy apetyt.
Zwykle ustępują samoistnie w ciągu 2-3 dni. Gorączkę można złagodzić środkiem przeciwgorączkowym dobranym przez lekarza do wieku i wagi dziecka.
Niepożądany odczyn poszczepienny to zaburzenie stanu zdrowia, które wystąpiło w ciągu 4 tygodni od podania szczepionki. Większość odczynów jest łagodna, ale każdy niepokojący objaw należy zgłosić lekarzowi, który ocenia sytuację.
Czerwone flagi - kiedy do lekarza po szczepieniu
Bobiko a kalendarz szczepień
W aplikacji Bobiko kalendarz szczepień łączy się z resztą pierwszych miesięcy: terminami wizyt, siatkami centylowymi i skokami rozwojowymi. Apka pomaga zapamiętać, które szczepienia przypadają na dany wiek dziecka, i nie zgubić terminu kolejnej dawki, zwłaszcza w gęstym okresie między 2. a 6. miesiącem życia.
Bobiko nie zastępuje lekarza ani badania kwalifikacyjnego przed szczepieniem. O tym, czy dziecko można zaszczepić danego dnia i jakim preparatem, decyduje lekarz na podstawie aktualnego Programu Szczepień Ochronnych.
Źródła medyczne
- Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 31 października 2025 r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2026 (Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 2025, poz. 85)
- Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH - Kalendarz szczepień dla dzieci i młodzieży na 2026 rok (szczepienia.pzh.gov.pl)
- pacjent.gov.pl - Kalendarz szczepień dzieci i młodzieży na 2026 rok
- Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH - Niepożądane odczyny poszczepienne (szczepienia.pzh.gov.pl)
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. W razie wątpliwości skontaktuj się z położną lub ginekologiem.
Masz Bobiko zawsze przy sobie
Towarzysz rodzica przez całą drogę. Od pierwszego testu ciążowego, przez tygodnie ciąży, badania NFZ i plan na poród, aż po szczepienia, kamienie milowe i wspomnienia z życia z dzieckiem.
Powiązane porady
Może Cię też zainteresować
Żółtaczka u noworodka - kiedy fizjologiczna, kiedy do lekarza
Żółtaczka noworodków: kiedy jest fizjologiczna, jak rozpoznać niepokojące objawy, dlaczego nie odstawia się piersi i nie pojarzy wodą - na podstawie rekomendacji Polskiego Towarzystwa Neonatologicznego i wytycznych AAP 2022.
Ząbkowanie - objawy, co pomaga i kiedy to nie są ząbki
Objawy ząbkowania u niemowląt: które są prawdziwe (ślinienie, gryzienie, rozdrażnienie), a które błędnie przypisuje się ząbkom (gorączka, biegunka). Co bezpiecznie łagodzi ból, czego unikać - bursztynowych korali, żeli z benzokainą - i kiedy szukać infekcji. Na podstawie zaleceń AAP, FDA i metaanalizy w Pediatrics.
Skoki rozwojowe niemowlaka - 10 skoków, objawy, kalendarz Wonder Weeks
10 skoków rozwojowych Wonder Weeks: kalendarz, objawy 3C (clingy, cranky, crying), nowe umiejętności po skoku. Jak liczyć u wcześniaków.