Wypadanie włosów po porodzie (łysienie telogenowe) - dlaczego i kiedy mija

Wypadanie włosów po porodzie przeraża wiele świeżo upieczonych mam, ale w ogromnej większości przypadków jest zjawiskiem przejściowym i całkowicie odwracalnym. Nazywa się je łysieniem telogenowym i jest reakcją włosów na spadek hormonów po ciąży, a nie oznaką trwałej utraty włosów. Ten artykuł tłumaczy, dlaczego włosy wypadają, kiedy zwykle się to zaczyna i kiedy mija, jak łagodzić wypadanie i kiedy warto sprawdzić tarczycę oraz żelazo.

Jak działa cykl włosa

Włosy nie rosną w sposób ciągły. Każdy włos przechodzi cykl rozwojowy złożony z trzech faz, a w tym samym czasie różne włosy na głowie są w różnych fazach:

• Faza wzrostu (anagen) - dotyczy 80-85% włosów i trwa 3-6 lat. To wtedy włos aktywnie rośnie.
• Faza przejściowa (katagen) - obejmuje 0,5-1% włosów i trwa od kilku dni do kilku tygodni. Włos przestaje rosnąć.
• Faza spoczynku (telogen) - dotyczy 10-20% włosów i trwa 2-4 miesiące. Po niej włos wypada, a w jego miejsce zaczyna rosnąć nowy.

Ta rotacja jest normą. Prawidłowo w ciągu doby gubi się około 60-100 włosów, a nowy włos na głowie rośnie mniej więcej 0,3 mm na dobę, czyli około 1 cm na miesiąc.

Dlaczego włosy wypadają akurat po porodzie

W ciąży wysoki poziom estrogenów działa na korzyść włosów: podtrzymuje je w fazie wzrostu i opóźnia przejście do fazy spoczynku. W efekcie mniej włosów niż zwykle wypada, a włosy w ciąży bywają gęstsze i grubsze. Wiele kobiet zapamiętuje ten okres jako czas wyjątkowo bujnej czupryny.

Po porodzie gospodarka hormonalna gwałtownie się zmienia, a poziom estrogenów spada. Włosy, które w ciąży zostały niejako przytrzymane w fazie wzrostu, teraz w krótkim czasie przechodzą razem w fazę spoczynku. Ponieważ faza spoczynku trwa około 2-4 miesięcy, dopiero po tym czasie dochodzi do ich wypadania, i to bardziej nagromadzonego niż zwykle. Stąd wrażenie, że włosy sypią się garściami.

To właśnie jest łysienie telogenowe po porodzie. Wypadanie poporodowe wymienia się wśród typowych, przemijających przyczyn nadmiernej utraty włosów. Ważne, żeby dobrze to zrozumieć: mieszki włosowe nie są uszkodzone. Włosy jedynie zsynchronizowały się w fazie spoczynku i wypadły wcześniej, niż wypadłyby normalnie rozłożone w czasie.

Kiedy się zaczyna i kiedy mija

Wypadanie zwykle nie pojawia się od razu po porodzie, lecz z opóźnieniem, po kilku tygodniach do kilku miesięcy. Odpowiada to długości fazy spoczynku, dlatego nasilone wypadanie wiele kobiet zauważa mniej więcej w drugim albo trzecim miesiącu po porodzie.

Dobra wiadomość jest taka, że to stan przejściowy. Gdy gospodarka hormonalna się unormuje, cykl włosowy wraca do zwykłego rytmu, a wypadanie samo słabnie i ustępuje. Włosy odrastają, bo mieszki są sprawne. Odrost bywa jednak powolny: skoro włos rośnie około 1 cm na miesiąc, odbudowa dawnej długości i gęstości zajmuje wiele miesięcy. Krótkie, nowe włoski wokół twarzy i przy przedziałku to często dowód, że włosy już odrastają.

U kobiet, które karmią piersią długo, pełna regulacja hormonalna i powrót cykli miesiączkowych bywają opóźnione, więc unormowanie się włosów może po prostu potrwać dłużej. Samo karmienie nie jest jednak powodem, żeby się martwić, ani powodem, żeby je z tego względu przerywać.

Czego łysienie telogenowe nie oznacza

To nie jest łysienie trwałe ani łysienie typu androgenowego. Nie prowadzi do wyłysienia i nie wymaga specjalistycznego leczenia, jeśli przebiega typowo. Kosztowne odżywki, ampułki czy suplementy zwykle nie przyspieszają istotnie tego, co i tak dzieje się samo, bo odrost włosa jest ograniczony tempem cyklu włosowego. Warto tu cierpliwość, a nie panika.

Trzeba jednak pamiętać, że po porodzie nakładać się mogą inne przyczyny wypadania, które nie miną same. Najważniejsze z nich to niedokrwistość z niedoboru żelaza oraz choroby tarczycy, zwłaszcza niedoczynność, ale też nadczynność. Oba te stany po porodzie nie są rzadkie i oba mogą przebiegać z nadmiernym wypadaniem włosów. Dlatego przy wątpliwościach warto je po prostu sprawdzić prostymi badaniami.

Kiedy skonsultować z lekarzem

Najczęstsze pytania

Dlaczego włosy wypadają po porodzie?

To reakcja na zmianę hormonalną. Każdy włos przechodzi cykl: fazę wzrostu (anagen), krótką fazę przejściową (katagen) i fazę spoczynku (telogen), po której wypada. W ciąży wysoki poziom estrogenów podtrzymuje włosy w fazie wzrostu, więc mniej ich wypada i włosy wydają się gęstsze. Po porodzie poziom hormonów gwałtownie spada, wiele włosów naraz przechodzi w fazę spoczynku, a po niej wypada. Nazywa się to łysieniem telogenowym i jest przejściowe.

Kiedy zaczyna się wypadanie włosów po porodzie?

Zwykle nie od razu po porodzie, tylko po kilku tygodniach do kilku miesięcy. Wynika to z długości fazy spoczynku włosa, która trwa około 2-4 miesięcy. Włosy, które po porodzie przeszły w spoczynek, wypadają dopiero po tym czasie, dlatego wiele kobiet zauważa nasilone wypadanie mniej więcej w drugim albo trzecim miesiącu połogu, często przy myciu i czesaniu.

Kiedy mija wypadanie włosów po porodzie i czy włosy odrosną?

Łysienie telogenowe po porodzie jest przejściowe i ustępuje samoistnie, gdy gospodarka hormonalna się ustabilizuje. Włosy odrastają, bo mieszki włosowe nie są uszkodzone, a jedynie wcześniej weszły w spoczynek. To nie jest trwałe łysienie. Odrost bywa jednak powolny, bo włos rośnie mniej więcej 1 cm na miesiąc, więc odbudowa długości i gęstości zajmuje wiele miesięcy.

Ile włosów dziennie to jeszcze norma?

Prawidłowo w ciągu doby wypada około 60-100 włosów. Przy codziennym myciu wypadanie rozkłada się równomiernie, a przy rzadszym myciu jednorazowo widać ich pozornie więcej. Po porodzie liczba wypadających włosów bywa przejściowo większa i to typowe dla łysienia telogenowego. Niepokój powinno budzić wypadanie bardzo nasilone, całymi garściami, albo utrzymujące się przez wiele miesięcy.

Czy karmienie piersią nasila wypadanie włosów?

Wypadanie po porodzie wiąże się przede wszystkim ze spadkiem hormonów ciążowych, a nie z samym karmieniem. U kobiet, które karmią długo, powrót cykli miesiączkowych i pełna regulacja hormonalna bywają opóźnione, więc unormowanie się włosów może po prostu potrwać dłużej. Karmienie piersią nie jest powodem, żeby się martwić o włosy, i nie trzeba go z tego powodu przerywać.

Kiedy wypadanie włosów po porodzie wymaga wizyty u lekarza?

Warto się skonsultować, gdy wypadanie jest bardzo obfite, powstają wyraźne przerzedzenia lub ogniska wyłysienia, albo gdy wypadanie utrzymuje się przez wiele miesięcy i nie słabnie. Powód do sprawdzenia stanu zdrowia dają też objawy niedoczynności tarczycy oraz niedokrwistości z niedoboru żelaza, które same w sobie mogą nasilać wypadanie włosów i które po porodzie nie są rzadkie. Lekarz może zlecić proste badania i ocenić, czy to zwykłe łysienie telogenowe, czy coś więcej.

Bobiko a połóg

Aplikacja Bobiko prowadzi przez pierwsze tygodnie i miesiące po porodzie razem z opieką nad dzieckiem. Pomaga notować z dnia na dzień, jak zmienia się samopoczucie i objawy połogu, w tym wypadanie włosów, żeby łatwiej było zobaczyć, czy to zjawisko słabnie zgodnie z oczekiwaniami, czy jednak się przedłuża. Ułatwia też zebranie pytań do lekarza przed wizytą kontrolną i przypomina o kontroli u ginekologa oraz o badaniach, jeśli pojawią się objawy sugerujące niedobór żelaza albo problem z tarczycą.

Bobiko nie zastępuje lekarza ani położnej. Ułatwia codzienne notowanie obserwacji i pilnowanie terminów, które przydają się do oceny powrotu do zdrowia po porodzie.